Sự lăo hóa

vnExpress

 
1- Các bệnh lư tuyến tiền liệt ở người cao tuổi
2- Rượu vang đỏ, dầu ôliu có thể giúp kéo dài tuổi thọ
3- Tập thể dục và vitamin E - bí quyết trẻ lâu
4- Thuốc chống gốc tự do giúp làm chậm quá tŕnh lăo hóa
5- T́m thấy gene gây bệnh lăo hóa ở trẻ nhỏ
6- Giảm trí nhớ ở người cao tuổi
7- Đột biến gene tạo nên sự trường thọ
8- Những quan niệm sai lầm về nghỉ ngơi
9- Ngủ nhiều hay ít đều có hại cho tim
10- Nên giữ ấm chân tay để có giấc ngủ ngon
11- Một số kinh nghiệm pḥng chống mất ngủ
12- Tắm nước nóng giúp người cao tuổi ngủ ngon
13- Ruồi cũng chết v́ già
14- Con người có thể trẻ lại 10 tuổi trong ṿng 3 tháng
15- Làm thế nào để duy tŕ sự trẻ trung? 
16- Gene chống ung thư làm chuột lăo hóa nhanh hơn
17- Kéo dài tuổi thọ của chuột bằng chất chống ôxy hóa
18- Nên sử dụng thuốc chống lăo hóa trong bao lâu?
19- Gene "chống lăo hóa" mang lại hy vọng sống lâu cho người

1- Các bệnh lư tuyến tiền liệt ở người cao tuổi

 

Tuyến tiền liệt nằm ngay dưới bàng quang.

Ở những người 50-60 tuổi trở lên tuyến tiền liệt to dần, đó là biểu hiện b́nh thường của quá tŕnh lăo hóa. Tuy nhiên, nếu bắt đầu có hiện tượng đi tiểu khó, đau khi tiểu tiện, người cao tuổi cần đến bác sĩ v́ lúc này, tuyến tiền liệt đă ở trạng thái bệnh lư.

Tuyến tiền liệt có chức năng sản xuất chất tiết, giữ cho niêm mạc niệu đạo được ẩm ướt và góp phần tạo tinh dịch. Nó nằm ngay dưới bàng quang và trước trực tràng. Lúc bé trai ra đời, tuyến tiền liệt nặng khoảng một vài gam. Đến tuổi dậy th́, do tác động của nội tiết tố androgen, nó trở nên to hơn và ngừng phát triển ở tuổi 20. Đến tuổi già, tuyến này lại to dần ra, nhiều trường hợp dẫn đến ph́ đại. Người cao tuổi cũng dễ mắc các bệnh lư khác ở cơ quan này như viêm và ung thư. Mỗi bệnh lư có những đặc điểm riêng:

- Ph́ đại tuyến tiền liệt (c̣n gọi là u xơ tuyến tiền liệt): Tuyến tiền liệt to đến mức chèn ép và đẩy lệch niệu đạo; bàng quang không tống được hết nước tiểu nên càng giăn ra, làm thành khối cầu bàng quang ở bụng. Bàng quang bị kích thích tăng hoạt động, gây tiểu nhiều lần trong ngày, mỗi lần đi tiểu chỉ ra một ít (tiểu lắt nhắt).

Viêm tuyến tiền liệt: Thường do các bệnh nhiễm khuẩn lây truyền qua đường sinh dục, tiết niệu (như viêm bể thận, bàng quang, niệu đạo) gây ra, có thể gặp cả ở người trẻ tuổi. Dấu hiệu chủ yếu là tiểu buốt, đau và tiểu lắt nhắt, nhiều khi kèm sốt nhẹ, mệt mỏi.

- Ung thư tuyến tiền liệt: Là loại ung thư biểu mô, nhanh chóng tiến triển và di căn, dẫn đến tử vong. Triệu chứng sớm của ung thư tuyến tiền liệt cũng tương tự ph́ đại tuyến tiền liệt: khó tiểu tiện, tiểu lắt nhắt, đau, có trường hợp tiểu ra máu. Khi bệnh nhân thấy tiểu khó hoặc niệu đạo bị tắc nghẽn hoàn toàn, có thể ung thư đă lan đến bàng quang và niệu quản.

Nếu người cao tuổi chỉ có biểu hiện tiểu tiện nhiều lần hơn so với thời trẻ th́ đó là biểu hiện sinh lư do tuổi tác, không cần điều trị. Nhưng nếu kèm theo tiểu nhiều lần là các dấu hiệu tiểu lắt nhắt, khó tiểu, tiểu đau buốt... th́ phải nghĩ đến bệnh lư tuyến tiền liệt và đi khám ở chuyên khoa tiết niệu ngay. Việc thăm khám sớm (thăm ḍ trực tiếp trực tràng, siêu âm, chụp h́nh có cản quang) rất quan trọng, giúp xác định bệnh kịp thời và điều trị đúng lúc.

Tùy theo từng loại bệnh của tuyến tiền liệt (viêm, u xơ hay ung thư) mà bác sĩ sẽ lựa chọn cách điều trị (như dùng kháng sinh, hoóc môn, xạ trị hoặc cắt bỏ tuyến tiền liệt). Càng điều trị sớm, khả năng khỏi bệnh càng cao. Ngay cả với bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt, bệnh nhân cũng sẽ có cơ hội kéo dài cuộc sống nếu được phẫu thuật kịp thời.

BS Phạm Ngọc Quế, Sức Khỏe & Đời Sống

 

 

2- Rượu vang đỏ, dầu ôliu có thể giúp kéo dài tuổi thọ

Rượu vang đỏ, dầu ôliu có thể giúp kéo dài tuổi thọ

 

Theo một nghiên cứu mới đây của Mỹ, các phân tử resveratrol trong rượu vang đỏ và quercetin trong dầu ôliu đă làm chậm quá tŕnh lăo hóa của một số men trong nhóm polyphenol. Con người cũng có thể nhận được hiệu quả tương tự, do cơ thể chúng ta và nhóm men này có chung nhiều gene.

Các nhà khoa học thuộc Đại học Harvard và pḥng nghiên cứu Biomol ở Philadelphia đă t́m thấy resveratrol và quercetin trong số 18 phân tử làm nhiệm vụ kích hoạt nhóm enzyme đặc biệt, phụ trách điều tiết những gene kiểm soát quá tŕnh lăo hóa của men.

Nhiều thử nghiệm cho thấy, phân tử resveratrol kéo dài tuổi thọ của các tế bào men tới 80%, ở bất kỳ liều lượng nào. Quercetin cũng cho hiệu quả tương tự.

Tiến sĩ Konrad Howitz, thành viên của nhóm nghiên cứu cho biết, cơ thể con người mang nhiều gene giống với gene của nhóm men polyphenol. V́ thế, phát hiện trên sẽ giúp đẩy nhanh việc phát triển thuốc làm chậm quá tŕnh lăo hóa ở con người và ngăn ngừa các bệnh tuổi già. Sắp tới, khi tiến hành thử nghiệm trên chuột và cơ thể người, nhóm sẽ đặc biệt quan tâm đến yếu tố liều lượng của resveratrol và quercetin. "Liều cao có thể dẫn đến phản tác dụng", Howitz dự đoán.

Lâu nay, rượu vang đỏ và dầu ôliu vẫn nổi tiếng là những thực phẩm có khả năng chống ung thư và các bệnh tim mạch nhờ chứa resveratrol và quercetin. Chúng có nhiều trong thực đơn hằng ngày của người dân Địa Trung Hải (Italy, Tây Ban Nha...). Theo số liệu mới đây của Cộng đồng châu Âu, tuổi thọ trung b́nh của người Địa Trung Hải cao hơn so với các quốc gia khác trong khu vực.

Mỹ Linh (theo BBC)

 

3- Tập thể dục và vitamin E - bí quyết trẻ lâu

Tập thể dục và vitamin E - bí quyết trẻ lâu

Vitamin E là một trong những chất chống oxy hóa hiệu quả.

Sự kết hợp giữa chất chống oxy hóa vitamin E và việc vận động cơ thể hằng ngày ở mức độ vừa phải có thể làm chậm quá tŕnh lăo hóa, các nhà khoa học Mỹ nhận định. Tác dụng này thể hiện rơ nhất từ sau tuổi 40.

Cơ thể con người thường xuyên sản sinh ra các mảnh phân tử không ổn định, được gọi là các gốc tự do. Chúng phá hủy tế bào, mô, các tổ chức cơ thể, đồng thời gây tắc nghẽn động mạch, phát triển các bệnh ung thư, Alzheimer và khoảng 200 loại bệnh khác, cuối cùng dẫn đến sự lăo hóa nhanh chóng.

Khi c̣n trẻ, cơ thể có khả năng tự tạo ra các chất chống oxy hóa để kháng lại gốc tự do. Tuy nhiên, khi bắt đầu bước vào độ tuổi 30, 40, khả năng này chùng xuống, trong khi gốc tự do lại sản sinh ồ ạt. Hậu quả là con người không thể chống đỡ nổi sự phá hủy nội sinh này.

Nhiều nghiên cứu trước đây đă chứng tỏ rằng các vi chất như beta-carotene, vitamin C, E là những chất chống oxy hóa hiệu quả, giúp bảo vệ cơ thể trước sự tấn công của gốc tự do.

Trong một nghiên cứu dựa trên 60 người khỏe mạnh ở độ tuổi 60-75, tiến sĩ James Jessup thuộc Đại học Tổng hợp Florida nhận thấy, những người dùng bổ sung vitamin E và luyện tập thường xuyên có số lượng gốc tự do trong máu giảm đáng kể. Bên cạnh đó, những người uống vitamin E nhưng không tập luyện cũng có dấu hiệu ức chế rối loạn oxy hóa rơ rệt.

Mỹ Linh (theo HealthDayNews)

 

4- Thuốc chống gốc tự do giúp làm chậm quá tŕnh lăo hóa

Thuốc chống gốc tự do giúp làm chậm quá tŕnh lăo hóa

Xoài chứa nhiều beta caroten.

Việc sản sinh các gốc tự do trong cơ thể là nguyên nhân gây ra t́nh trạng lăo hóa. Càng nhiều tuổi, khả năng tiêu diệt các gốc tự do của cơ thể càng thấp, khiến ta nhanh chóng già đi. Hiện các nhà khoa học đă t́m ra 4 đơn chất có tác dụng chống gốc tự do rất hiệu quả, đó là beta caroten, vitamin E, selen và vitamin C.

Gốc tự do là những tiểu phân hóa học (phân tử, nguyên tử, ion) có một điện tử đơn độc ở lớp ngoài cùng. Với áp lực mạnh của điện tử đơn độc, gốc tự do có khả năng tương tác với tất cả các phân tử của những tế bào bên cạnh nó, phá vỡ hoàn toàn màng tế bào, làm hư hại gene di truyền hoặc hủy hoại toàn bộ tế bào. Nó làm cơ thể già đi và gây ra các bệnh lư tim mạch, viêm khớp, bệnh dạ dày - ruột, đục thủy tinh thể, thoái hóa vơng mạc, bệnh phổi, tiểu đường, ung thư, sa sút trí tuệ, parkinson, suy giảm hệ thống miễn dịch...

Gốc tự do sinh ra do chính hoạt động sống của mỗi tế bào và do tác động của môi trường sống (tia phóng xạ, các bức xạ có năng lượng cao, tia tử ngoại, bụi, các chất độc). Thông thường, chúng được sinh ra với lượng rất nhỏ và bị phá hủy ngay bởi các hệ thống chống gốc tự do của cơ thể. Nhưng khi hệ thống bảo vệ này bị quá tải hay rối loạn (do môi trường ô nhiễm, tâm lư căng thẳng, tuổi tác...), quá tŕnh lăo hóa và các bệnh lư sẽ tiến triển rất nhanh.

Để chống lại gốc tự do, cần bổ sung các chất sau:

- Beta caroten (tiền vitamin A): Trong cơ thể, một phân tử beta caroten có thể chuyển thành hai phân tử vitamin A. Nó có nhiều trong các rau quả màu vàng và đỏ như cà rốt, gấc, xoài, bí ngô... Beta caroten rất dễ bị phá hủy. Trong rau củ, nó gần như bị phân hủy hoàn toàn khi nấu nướng ở nhiệt độ cao hoặc tiếp xúc với khí trời.

- Vitamin E: Có nhiều trong mầm ngũ cốc như lúa mạch, mầm đậu tương, đậu xanh (giá), các loại dầu thực vật, xà lách, rau xanh, táo, lê, chuối, gan động vật, ḷng đỏ trứng... Vitamin E không tan trong nước, tan trong dầu và dung môi hữu cơ, rất dễ bị ôxy hóa.

- Selen: Trong thực vật, selen thường tập trung ở các cây họ đậu, họ cà phê, lúa ḿ, cây ba kích và một vài loại nấm. Trong động vật, nó tập trung nhiều nhất ở da và gan các loài cá, đặc biệt ở cá ngừ. V́ thế mỡ cá và dầu gan cá có hàm lượng selen lớn. Các loài động vật khác có lượng selen ít và không ổn định.

- Vitamin C: Có nhiều trong hoa quả tươi, rau xanh. Cơ thể con người không thể tự sản xuất vitamin C mà phải thường xuyên được cung cấp từ thực phẩm. Vitamin C tan trong nước, bền ở trạng thái khô, dễ phân hủy khi có độ ẩm và xúc tác với kim loại nặng.
Tác dụng của vitamin C chỉ được phát huy đầy đủ khi kết hợp với vitamin E, beta caroten và selen. Vitamin C giúp phục hồi vitamin E và giúp selen tăng cường khả năng loại trừ gốc tự do.

Nhiều nghiên cứu thực nghiệm cho thấy, không thể dựa vào thực phẩm để bổ sung các chất chống lăo hóa, v́ thường không đủ liều lượng và hợp chất. Cách tốt nhất là dùng các viên nang chứa những chất này. Nếu dùng đúng, dược chất chống gốc tự do sẽ làm giảm 50% nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch. Chúng "quét dọn" các chất độc, giúp con người dễ dàng thích nghi với nhịp sống bận rộn và môi trường ô nhiễm của xă hội công nghiệp.

Đối tượng nên dùng dược chất chống gốc tự do là người có cường độ lao động chân tay hoặc lao động trí óc căng thẳng (làm tăng sức bền, giảm mệt mỏi, giúp cơ tim không bị tổn thương), người tiếp xúc nhiều với bức xạ, môi trường ô nhiễm, người hút thuốc lá. Đối với người bệnh, nên dùng trước và sau các cuộc phẫu thuật để phục hồi sức khỏe nhanh và tránh các tổn hại lên tế bào. Các thử nghiệm trên người cho thấy, thời gian sử dụng thuốc càng lâu, tác dụng pḥng chống ung thư, tiểu đường, đục thủy tinh thể... càng cao, v́ đây cũng là một nguồn bổ sung vi chất dinh dưỡng.

BS Bùi Nguyên Kiểm, Sức Khoẻ & Đời Sống

 

5- T́m thấy gene gây bệnh lăo hóa ở trẻ nhỏ

 

John Tacket, 15 tuổi, trông như một ông già 65.

Hôm qua, các nhà khoa học Mỹ tuyên bố đă t́m ra thủ phạm khiến trẻ em bị già trước tuổi, do một đột biến gene gây ra. Phát hiện có thể sẽ giúp các chuyên gia t́m ra loại thuốc đặc trị cho căn bệnh quái gở này trong tương lai.

Nhóm nghiên cứu phát hiện ra 18 trong số 20 bệnh nhân già trước tuổi đều bị đột biến ở gene lamin A, thuộc nhiễm sắc thể 1. Tại đó, trật tự của hai đơn vị ADN cơ bản là guanine và adenine bị đổi chỗ cho nhau.

Tiến sĩ Maria Eriksson thuộc nhóm nghiên cứu nói: “Ban đầu, chúng tôi không thể tin được kết quả này. Làm sao một đột biến nhỏ như thế lại dẫn đến hậu quả khủng khiếp nhường ấy”. Bà cho biết lamin A, hay c̣n gọi là LMNA, c̣n liên quan đến 6 căn bệnh khác.

Căn bệnh lăo hóa ở trẻ em, hay c̣n gọi là Hội chứng già trước tuổi Hutchinson-Gilford, lần đầu tiên được phát hiện vào năm 1886. Bệnh nhân không phát bệnh vào lúc mới sinh mà phải 18 tháng sau đó mới có các triệu chứng của tuổi già, như da bị lăo hóa, xương trở nên gịn, đầu bị hói vào lúc 4 tuổi, cơ quan nội tạng rệu ră và thường tử vong ở tuổi 13 v́ những bệnh của người già như bệnh tim và đột quỵ. Chiều cao của trẻ không quá 1m và chỉ nặng khoảng 13-15 cân. Tuy nhiên, trẻ mắc căn bệnh này thường có trí thông minh trên mức b́nh thường.

Ví dụ như trường hợp mắc bệnh của cậu bé John Tacket, 15 tuổi, bang Michigan, Mỹ. Cậu chỉ cao khoảng 1m. Tacket học lớp 9, rất giỏi môn toán và chơi tṛ pool chuyên nghiệp. Tuy nhiên, Tacket bị đau thắt ngực - một triệu chứng của bệnh tim chỉ xuất hiện người già khoảng 60-70 tuổi.

Trước đây, có giả thuyết cho rằng bệnh này mang tính di truyền (đột biến trong tinh trùng của người cha truyền vào phôi của con). Tuy nhiên, nghiên cứu mới đă cho thấy bệnh này mang tính tự phát.

Trên thế giới, cứ khoảng 4-8 triệu trẻ em th́ có một trường hợp bị lăo hóa sớm. Chính v́ thế việc nghiên cứu bệnh này rất khó v́ số bệnh nhân trong một thời điểm là có hạn.

Bên cạnh việc phát hiện tác nhân gây bệnh lăo hóa ở trẻ, nghiên cứu này c̣n giúp các nhà khoa học hiểu rơ hơn về quá tŕnh phát triển tuổi già b́nh thường. Trong thời gian tới, các nhà khoa học sẽ tập trung t́m ra loại thuốc có khả năng lập lại trật tự của gene lamin A.

Mỹ Linh (theo AFP)

 

 

6- Giảm trí nhớ ở người cao tuổi

Giảm trí nhớ ở người cao tuổi

"Sau khi nghỉ hưu, trí nhớ của tôi cứ giảm dần; có phải do hiện tượng lăo hóa không? Có cách nào để duy tŕ trí nhớ và khả năng tập trung?".

Trả lời:

Xưa nay, nhiều người vẫn cho rằng t́nh trạng đăng trí của người già xuất hiện là do sự lăo hóa, sự mất đi không hồi phục của các tế bào năo, sự tưới máu năo bị suy giảm... Tuy nhiên, thực tế cho thấy, rất nhiều người đă quá tuổi "xưa nay hiếm" nhưng vẫn duy tŕ được trí tuệ sáng suốt và vẫn có cống hiến to lớn cho xă hội.

Sự đăng trí là hậu quả của việc ít vận động trí năo. V́ thế, không nên trông chờ vào một thứ thuốc khôi phục trí nhớ mà phải biết vận động trí năo một cách khoa học, sống trật tự, có phương pháp, việc nào ra việc ấy, luôn đọc sách, giao tiếp xă hội, luyện trí nhớ... Tập thể dục thường xuyên cũng là một cách tốt để duy tŕ khả năng tư duy v́ nó thúc đẩy tuần hoàn, hô hấp, giúp tăng cường cung cấp ôxy và dinh dưỡng cho năo.

Để duy tŕ trí nhớ, người cao tuổi c̣n phải thực hiện một chế độ dinh dưỡng đa dạng, giàu chất sắt và các nguyên tố vi lượng cần thiết như photpho, kẽm, vitamin nhóm B, các loại dầu thực vật.

BS Quốc Trung, Khoa Học & Đời Sống

 

 

7- Đột biến gene tạo nên sự trường thọ

Đột biến gene tạo nên sự trường thọ

Đột biến C150T xuất hiện nhiều hơn hẳn ở những người sống trên trăm tuổi.

Lần đầu tiên, các nhà khoa học đă t́m thấy một đột biến gene chung trên những người sống lâu trăm tuổi. Phát hiện này có thể là ch́a khóa quan trọng để t́m ra cách thức tránh được sự lăo hóa.

Trong một nghiên cứu trên 52 cụ già Italy, đều thọ hơn trăm tuổi, các nhà nghiên cứu tại Viện công nghệ California ở Pasadena (Mỹ) nhận thấy, 17% trong số này có chứa đột biến C150T trong ADN ty thể (loại ADN nằm ngoài nhân tế bào). Trong khi đó, chỉ có 3,4% trong số 117 người dưới tuổi 99 là chứa đột biến trên, nghĩa là chỉ bằng một phần năm.

Theo các nhà nghiên cứu, dường như đột biến C150T đă kích thích sự tái tạo của các ADN ty thể, cho phép cơ thể thay thế những tế bào già nua một cách nhanh hơn. (Ty thể là một cấu trúc của tế bào, nằm ngoài nhân, với chức năng chuyển hóa thức ăn thành năng lượng sinh học có ích).

Để kiểm tra xem đột biến trên có phải là do di truyền hay không, các nhà khoa học đă nghiên cứu mẫu tế bào da của những người thí nghiệm, được thu thập hai lần cách nhau 9-19 năm. Trên một số người, cả hai mẫu đều chứa đột biến, trong khi ở những người khác, đột biến xuất hiện sau. Điều đó chứng tỏ, đột biến này có thể di truyền, cũng có thể phát sinh trong quá tŕnh sống.

B.H. (theo Reuters)

 

8- Những quan niệm sai lầm về nghỉ ngơi

 

Ngủ nướng không phải là thói quen tốt cho sức khoẻ.

Nhiều người (nhất là người già) cho rằng nằm nhiều là một cách nghỉ ngơi. Điều này không đúng. Thói quen nằm quá lâu không những ảnh hưởng xấu đến hệ tiêu hóa, làm giảm lượng máu lưu thông, khiến chân tay bị tụ huyết mà c̣n gia tăng quá tŕnh lăo hóa.

Sau đây là một số điều ngộ nhận khác:

- Vui chơi là nghỉ ngơi: Các hoạt động vui chơi ở mức độ vừa phải sẽ có tác dụng thư giăn. Nhưng nếu vui chơi quá độ, cơ thể phải làm việc quá sức, rất có hại cho sức khỏe.

- Ngủ nhiều là nghỉ ngơi: Việc ngủ đúng thời lượng có thể giúp sức khỏe hồi phục rất nhanh. Tuy nhiên, nếu ngủ quá nhiều, sự sinh trưởng của các tế bào sẽ bị suy giảm. Ngủ nhiều trong pḥng không được thông thoáng sẽ làm giảm lượng ôxy cung cấp cho đại năo, không có lợi cho sức khỏe. 

- Nhắm mắt là nghỉ ngơi: Nếu đầu óc vẫn tiếp tục làm việc th́ việc nhắm mắt sẽ làm ta càng mệt hơn.

- Nghỉ ngơi càng nhiều càng tốt: Thời gian nghỉ ngơi nhiều hay ngắn cần căn cứ vào mức độ mỏi mệt. Đối với người lớn, chỉ cần ngủ 8 giờ mỗi ngày là đủ. Cần nhớ rằng lối sống tĩnh tại, ít hoạt động sẽ làm cơ thể yếu dần đi, chức năng miễn dịch suy giảm.

Sức Khỏe & Đời Sống

 

 

9- Ngủ nhiều hay ít đều có hại cho tim

 

Nghiên cứu của Bệnh viện Brigham & Women (Boston, Mỹ) thực hiện trên gần 72.000 y tá cho thấy, những người ngủ dưới 6 giờ hoặc trên 9 giờ mỗi ngày đều dễ bị bệnh tim hơn người "chợp mắt" 8 giờ. Các chuyên gia đi tới kết luận, ngủ vừa đủ là tốt nhất cho tim.

Phân tích số liệu cho thấy, so với nhóm ngủ 8 giờ mỗi ngày, nguy cơ bị bệnh tim tăng 39% ở nhóm ngủ từ 5 giờ trở xuống, tăng 18% ở nhóm ngủ 6 giờ và tăng 37% ở nhóm ngủ từ 9 giờ trở lên. Các nhà nghiên cứu chưa thể giải thích v́ sao ngủ nhiều cũng làm tăng khả năng bị bệnh tim, nhưng họ cho rằng có thể những chị em này ngủ nhiều v́ đang mang trong ḿnh một căn bệnh tiềm ẩn nào đó. Hiện c̣n chưa rơ kết luận này có đúng với nam giới không.

Theo các chuyên gia, mọi người nên coi việc ngủ đủ là một thành phần thiết yếu của nếp sống lành mạnh. Nó quan trọng gần như chế độ dinh dưỡng và việc luyện tập. Theo một điều tra gần đây của Mỹ, 1/3 người dân nước này bị thiếu ngủ dài hạn.

Những nghiên cứu trước đó cho thấy, thiếu ngủ ngắn hạn ở nam giới và phụ nữ làm tăng huyết áp và hàm lượng hoóc môn stress cortisol, giảm khả năng dung nạp glucose và thay đổi nhịp tim. Tất cả những yếu tố này đều có thể dẫn tới bệnh tim. Hai nghiên cứu độc lập của Mỹ công bố hồi tháng 6 năm ngoái kết luận rằng ngủ quá nhiều hay quá ít đều có thể gây chết người

Thu Thủy (theo AP)

 

10- Nên giữ ấm chân tay để có giấc ngủ ngon

 

Vào mùa đông, nên đi tất khi ngủ.

Một nghiên cứu của Đại học Tâm thần (Thuỵ Sĩ) cho thấy, khi chân tay được giữ ấm tốt hơn những bộ phận c̣n lại của cơ thể, người ta sẽ rất dễ ngủ. Phương pháp này thậm chí c̣n giúp một số người chữa khỏi bệnh mất ngủ.

Trong các thử nghiệm, nhóm nghiên cứu đă cho những người t́nh nguyện ngủ chung một pḥng có ánh đèn lờ mờ, nhiệt độ khoảng 22 độ C. Một số người đi tất, số khác để chân trần. Kết quả là ở những người được giữ ấm chân tay, giấc ngủ đến dễ hơn (mặc dù những phần c̣n lại của cơ thể không được giữ ấm đúng mức).

V́ vậy, các nhà khoa học khuyên người có tay chân lạnh nên mang tất vào ban đêm cho dễ ngủ.

Thanh Niên (theo Nature

 

11- Một số kinh nghiệm pḥng chống mất ngủ

 

Nên kê cao đầu bằng gối mềm.

Nên lên giường đúng giờ và ngủ sớm, khoảng 1,5-2 giờ sau bữa ăn tối. Khi này, các axit amin từ thức ăn đă được đưa lên năo, chuyển thành serotonin có tác dụng gây buồn ngủ. Nên chọn buồng hướng về phía Nam, nơi yên tĩnh, mở cửa cho thoáng mát, không rong đèn.

Mất ngủ là chứng bệnh người già hay mắc phải, thường được điều trị bằng thuốc ngủ, nhưng các hóa chất này nếu dùng lâu có thể gây phản ứng phụ độc hại, và gây lệ thuộc (thiếu nó th́ không ngủ được). Sau đây là một số biện pháp giúp bạn tránh bị mất ngủ.

1. Trước khi lên giường

- Không ăn quá no vào bữa tối, dùng ít chất béo và gia vị kích thích. Cố gắng đại tiện trước khi đi ngủ, không để bụng ậm ạch.

- Vận động nhẹ nhàng, tốt nhất là đi bộ thong thả với đầu óc thư giăn 20-30 phút trước khi đi ngủ.

- Ngâm ́nh hay chân vào nưóc  ấm ngay trước khi đi ngủ.

- Tạo một phản xạ có điều kiện trước khi lên giường như uống một ly sữa nóng, đọc vài trang báo, nghe một bản nhạc êm dịu... Sau đó lên giường nằm, nhắm mắt.

2. Trên giường

Không nghĩ miên man. Nếu vẫn suy nghĩ lung tung, hăy ra khỏi giường, đi bách bộ thong thả hoặc đọc sách báo tới khi tinh thần mệt mỏi th́ mới lên giường ngủ tiếp. Có thể nghe tiếng đồng hồ quả lắc và đếm tới khi ngủ hoặc đếm ngược từ 100 tới 0. Cũng có thể đọc nhẩm một bài thơ hoặc hát khẽ bài hát êm dịu. Nếu thấy khó ngủ, bạn hăy thử luyện tập các bài sau:

- Thư giăn cơ thể: Nằm ngửa trên giường, cong người lên, rồi thả lỏng dần từ ngón chân trở lên tới mắt, trán. Làm từ từ. Giữ người cong khoảng 5-10 giây rồi thả lỏng độ 15-20 giây.

- Tập trung tư tưởng: H́nh dung có một ngọn lửa như ngọn nến chẳng hạn. Tập trung tư tưởng nghĩ đến ngọn nến đó, không được nghĩ ǵ khác. Luôn nghĩ là ngọn lửa cháy sáng, ngày càng sáng, sáng măi. Nghĩ đến ngọn lửa như vậy thần kinh sẽ dịu xuống, và giấc ngủ sẽ tới lúc nào không biết.

- Thở sâu: Hít thở 5 lần, mỗi lần thở tự nhủ: "Ta đang thư giăn, ta đang yên tĩnh, ta đang sắp ngủ, ta đang ngủ".

Nếu thức giấc vào lúc nửa đêm, bạn có thể trở dậy đọc vài trang sách báo, tới khi đầu óc mệt mỏi th́ vào ngủ tiếp, sẽ ngủ được. Nếu thực hiện hết cách mà không thành công, tốt nhất là dậy làm một việc ǵ đó cho tới khi cảm thấy buồn ngủ. Không nên cố ép ḿnh phải ngủ v́ như vậy năo sẽ bị ức chế, càng không ngủ được.

DS Phan Quốc Đống, Thuốc & Sức Khỏe

 

 

12- Tắm nước nóng giúp người cao tuổi ngủ ngon

 

Nên ngâm ḿnh trong nước nóng nửa giờ.

Từ xa xưa, tắm nước nóng trước khi lên giường đă được coi là phương pháp hiệu quả giúp ta dễ ngủ và ngủ sâu. "Bài thuốc" đơn giản và không tốn kém này đă được khẳng định trong 3 nghiên cứu khoa học gần đây.

53 người ở độ tuổi trên 60, trong đó có 23 người bị chứng mất ngủ đă tham gia 3 nghiên cứu về tác động của tắm nước nóng bằng bồn lên giấc ngủ. Họ được chia làm hai nhóm:

- Nhóm 1: Tắm bồn trong 30 phút với nước nóng 40,2 - 40,3 độ C trước khi đi ngủ.

- Nhóm 2: Không tắm hoặc chỉ tắm nước ấm 38 độ C.

Kết quả cho thấy, ở nhóm thứ nhất, nhiệt độ cơ thể tăng trung b́nh 0,6-0,9 độ sau khi tắm. Ngoài ra, sự giảm tối đa thân nhiệt khi ngủ đêm cũng đến chậm hơn khoảng 1 giờ rưỡi. Chất lượng giấc ngủ sâu tăng cao đáng kể và các cử động trong khi ngủ giảm. Về mặt chủ quan, những người thuộc nhóm 1 cũng nhận thấy giấc ngủ tới một cách nhẹ nhàng hơn và giấc ngủ sâu hơn.

Theo các chuyên gia y tế, ngâm ḿnh lâu trong bồn nước nóng trước khi đi ngủ có thể được coi là biện pháp hữu hiệu để cải thiện giấc ngủ ở những người già không đáp ứng với điều trị bằng thuốc.

Thu Thủy (theo Journal International de Medecine

 

 

13- Ruồi cũng chết v́ già

 

Ruồi protopiophila litigata.

Trong thiên nhiên, côn trùng thường chấm dứt cuộc đời v́ bệnh tật hay bị con khác ăn thịt, chứ hầu như không chết v́ già. Tuy nhiên, lần đầu tiên các nhà khoa học Canada đă quan sát được hiện tượng lăo hóa của giống ruồi tí hon protopiophila litigata.

Trong khoảng thời gian từ tháng 7 đến tháng 8/2002, nhóm nghiên cứu của Russell Bonduriansky, Đại học Toronto (Canada), đă quan sát được hơn 600 cái chết v́ già của ruồi p. litigata trong thiên nhiên. Trung b́nh sau khoảng 4 tuần từ khi sinh ra, giống ruồi này bắt đầu bước vào giai đoạn lăo hóa nhanh chóng: mất khả năng giao phối, trọng lượng và độ nhanh nhẹn giảm sút. Giai đoạn này kéo dài khoảng 1 tuần và chúng chết rất tự nhiên trên một cành cây nào đó.

Theo các nhà khoa học, sở dĩ giống ruồi này được chết nhẹ nhàng như vậy là v́ điều kiện sống của chúng ở các cánh rừng phía nam Canada khá lư tưởng. Chúng không bị đe dọa bởi các loài chim và ḅ sát chuyên săn côn trùng. Ngoài ra, môi trường ở đây cũng khá trong lành, khiến chúng không bị chết sớm bởi bệnh tật gây ra bởi các loại virus và kư sinh trùng.

Minh Hy (theo dpa)

 

14- Con người có thể trẻ lại 10 tuổi trong ṿng 3 tháng

 

Hoàng Thái Hậu Anh (sinh năm 1900).

Đó là ư kiến của bác sĩ David Wikenheiser (Canada), người đă bỏ ra 10 năm nghiên cứu quá tŕnh lăo hóa. Ông đề xuất một trắc nghiệm rất đơn giản, cho phép tính toán tuổi sinh học thực của một người, và cách giảm tuổi này thông qua việc kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh, tập luyện thể lực và khống chế stress.

Trong trắc nghiệm có một số câu hỏi như:

- Bạn có thường xuyên dùng chất béo không ?

- Bạn uống bao nhiêu cốc rượu mỗi tuần?

- Bạn có hay cho thêm muối vào thức ăn không?

- Bạn có ngủ tốt và cảm thấy sảng khoái khi tỉnh dậy?

Trẻ và già

Bác sĩ Wikenheiser nhận xét, nhiều người mới 30 tuổi mà trông đă như 40, trong khi có những người 70 tuổi nhưng lại trông như 50. Hai tấm gương chiến thắng tuổi tác được ông nhắc tới là Hoàng Thái Hậu Anh và tay guitar Keith Richards của ban nhạc Rolling Stones.

 

15- Làm thế nào để duy tŕ sự trẻ trung? 

Gần như mỗi quá tŕnh lăo hóa đều liên quan tới các thành phần ôxy hóa hoặc gốc tự do mà cơ thể sản sinh để phản ứng lại các yếu tố như ô nhiễm, tia cực tím, stress, hút thuốc, uống rượu và thuốc trừ sâu. Những thành phần này có thể bị trung ḥa bởi các chất chống ôxy hóa. V́ vậy, việc sử dụng các thức ăn giàu chất chống ôxy hóa như rau và hoa quả là rất cần thiết.

Bác sĩ Wikenheiser cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bổ sung các polyvitamin và thuốc chống ôxy hóa, ngay cả khi ta đă dùng đủ hoa quả. Ông nói: "Ngày nay, đất có xu hướng thiếu khoáng chất, v́ vậy hàm lượng của các chất nói trên trong thức ăn không cao". 

Theo bác sĩ Wikenheiser, về mặt
Keith Richards (sinh năm 1943). 
sinh học, phần lớn mọi người đều già hơn 10-15 năm so với tuổi khai sinh của ḿnh. Khi cơ thể "hoen gỉ" nhanh, chủ nhân của nó sẽ già đi nhanh. Sự khác biệt này bắt nguồn từ lối sống và có thể được khắc phục nhờ lối sống lành mạnh.

Theo ông, cần ăn đủ 3 bữa mỗi ngày, v́ bỏ ăn sẽ khiến năo bị căng thẳng và đường huyết hạ. Cả hai thái cực sau đều là không tốt: dùng những chất béo có hại cho sức khỏe hoặc hoàn toàn không dùng chất béo. Cách thứ nhất gây bệnh tim mạch, c̣n cách thứ hai lại khiến cơ thể thiếu các chất béo cần thiết.

Tuy nhiên, bác sĩ Wikenheiser cũng cho rằng độ trẻ hay già của một người so với tuổi phụ thuộc nhiều vào yếu tố di truyền. 

Bạn có thể nhận được trắc nghiệm nói trên bằng cách gửi thư về địa chỉ: info@savant-health.com

 

16- Gene chống ung thư làm chuột lăo hóa nhanh hơn

 

Protein p53 ngăn cản sự lan rộng của khối u.

Các nhà khoa học Mỹ mới phát hiện một sự thật đáng buồn về gene chống ung thư ở chuột. Gene này giúp sản sinh protein p53, ngăn cản sự phát triển bệnh, nhưng đồng thời nó cũng làm tuổi thọ của chuột giảm đi đáng kể.

Nhóm nghiên cứu của Lawrence Donnehower, Đại học Y khoa Baylor ở Houston (Mỹ), đă dùng phương pháp kích thích gene, khiến cơ thể chuột sản sinh ra nhiều protein p53 hơn. Kết quả, chúng có khả năng kháng bệnh tốt hơn hẳn những con chuột khác. Tuy nhiên, cái giá phải trả là chúng lăo hóa nhanh hơn và tuổi thọ giảm đi khoảng 20%.

Phát hiện mới về mối liên hệ giữa gene chống bệnh ung thư và tuổi thọ đă phủ một bóng đen u ám lên cố gắng của các nhà khoa học. Tuy nhiên, Tiến sĩ Tom Kirkwood, Đại học Newcastle ở Tyne (Anh), khá lạc quan. Ông nói: "Chúng tôi tin rằng vẫn có thể t́m ra cách hiểu cơ chế của sự lăo hóa này và chi phối được nó. Có nghĩa là người ta vừa có thể chống bệnh ung thư, vừa không làm giảm tuổi thọ của bệnh nhân". Theo Kirkwood, phát hiện mới về tính hai mặt của protein p53 buộc các nhà khoa học phải chuyển hướng nghiên cứu, nhưng điều đó không có nghĩa là tất cả đều đă bế tắc.

Minh Hy (theo dpa)

 

17- Kéo dài tuổi thọ của chuột bằng chất chống ôxy hóa

 

Hiện tượng ôxy hóa trong tế bào là nguyên nhân dẫn tới lăo hóa ở sinh vật.

Các nhà khoa học Mỹ mới lập được một kỳ tích: Nâng tuổi thọ của chuột lên gấp 3 lần. Họ đă chế tạo ra một chất chống ôxy hóa đặc biệt (antioxidantium), bảo vệ các tế bào, qua đó cản trở tốc độ lăo hóa.

Các con chuột thử nghiệm đều thiếu một enzym tự nhiên, chống lại quá tŕnh ôxy hóa. Khi đưa chất antioxidantium vào cơ thể chuột, các nhà khoa học Thuộc Viện Sức khoẻ và Tuổi già ở Novato, California (Mỹ) thấy, chúng đều tỏ ra nhanh nhẹn hơn. Trong một số trường hợp, chúng đă sống lâu hơn 3 lần b́nh thường.

Nhóm khoa học đang t́m cách thử nghiệm loại chất chống ôxy hóa này ở những người mắc bệnh lăo hóa. Tuy nhiên, chắc việc này sẽ phức tạp hơn rất nhiều.

Ở chuột cũng như người đều có hiện tượng ôxy hóa (đốt cháy) các tế bào khi trao đổi chất và đó là nguyên nhân chính dẫn tới hiện tượng lăo hóa. Trong các chất chống lại quá tŕnh này có vitamin A, C và E.

Minh Hy (theo dpa

 

18- Nên sử dụng thuốc chống lăo hóa trong bao lâu?

 

"Tôi hiện đang uống PreAstig. Phần hướng dẫn sử dụng ghi liều dùng là 1 viên/ngày. Vậy thời gian dùng là bao lâu? Có thể uống suốt đời không? Thuốc có những tác dụng phụ nào?".

Trả lời:


Thành phần của thuốc PreAstig bao gồm các vitamin và chất vi lượng có tác dụng chống ôxy hóa và các gốc tự do, chống lại sự lăo hóa của cơ thể... Liều dùng thường là 1 viên/ngày, uống sau bữa ăn để tránh vài tác dụng khó chịu có thể gặp khi dạ dày trống.

Về mặt lư thuyết, có thể dùng thuốc thường xuyên mỗi ngày như nguồn cung cấp bổ sung các tác nhân làm chậm sự lăo hóa của tế bào. Tuy nhiên, để tránh t́nh trạng lệ thuộc vào thuốc, bạn nên dùng xen kẽ với các thực phẩm thiên nhiên chứa nhiều chất chống ôxy hóa và các gốc tự do. Các chất cần bổ sung là:

- Vitamin C: Đây là chất chống ôxy hóa, có nhiều trong cam, quưt, su hào...

- Vitamin E: Là chất chống ôxy hóa, có trong dầu thực vật và hoa quả tươi.

- Vitamin B9: Có tác dụng chống lại bệnh tim mạch, có nhiều trong gan, su hào, bia...

- Vitamin A: Có tác dụng chống ôxy hóa, có nhiều trong gan, ḷng đỏ trứng, bơ và pho mát.

- Tiền vitamin A (beta caroten): Chất này sẽ chuyển hóa thành vitamin A trong cơ thể, có tác dụng chống ôxy hóa, tồn tại nhiều trong cà rốt, xoài, dưa tây, mơ và những rau quả đậm màu.

- Các nguyên tố vi lượng: Gồm selen, kẽm, măng gan. Những chất này có trong các loại thực vật biển, ngũ cốc, rau quả họ đậu...

DS Trương Tất Thọ, SK&Đ

 

19- Gene "chống lăo hóa" mang lại hy vọng sống lâu cho người

 

 

Giun tṛn sống lâu hơn 2-3 tuần nhờ gene SIR2.

Các nhà nghiên cứu Mỹ đă kéo dài gấp rưỡi tuổi thọ của giun tṛn bằng việc bổ sung một gene “chống lăo hoá” vào hệ gene của chúng. Đây là một tín hiệu khả quan mở đường cho các nghiên cứu tiếp theo nhằm nâng cao tuổi thọ con người.

Gene “chống lăo hoá” này có tên là SIR2, được sao chép từ nấm men. Những nấm men có hai gene này sống lâu hơn b́nh thường, trong khi những thể nấm bị thiếu SIR2 có tuổi thọ ngắn hơn. Các nhà khoa học tại Viện Công nghệ Masschusetts, Mỹ đă cấy một đoạn ADN nhân tạo chứa gene SIR2 vào những con giun tṛn nhỏ xíu và nhận thấy tuổi thọ của chúng tăng lên từ 2-3 tuần.

Các nhà nghiên cứu tin rằng những gene tương tự có thể có liên quan tới tuổi thọ của tất cả các loài sinh vật, trong đó có con người. V́ vậy, sau giun tṛn, họ đă thử nghiệm thay đổi hệ gene của chuột để xem những gene tương tự như SIR2 có đóng vai tṛ kiểm soát tuổi thọ của động vật bậc cao hay không. Nếu đúng, phát hiện này sẽ mở ra triển vọng to lớn trong việc nghiên cứu các gene liên quan đến tuổi thọ của con người cũng như các loại thuốc chống lại tuổi già.

B. H. (theo BBC, 8/3